مهدي تقوي - اغلب اصلاح‌طلبان مجلس هشتم را نيروهاي معتدل و منتقد جدي عملكرد اصلاح طلبان تشكيل مي‌دهند و مرزبندي آن‌ها با احزاب راديكال مانند سازمان مجاهدين و جبهه مشاركت مساله‌اي روشن است.

گرايش‌هاي سياسي مجلس هشتم :

با تجزيه و تحليل مجموعه آراي دو دوره انتخابات مي‌توان درك كرد كه گرايش مجلش هشتم گرايشي اصولگرايانه خواهد بود. از اين نظر شايد بتوان گفت كه مجلس هشتم به نوعي تكراري تكميل همان خط سير مجلس هفتم است و اكثريت اصولگرايان در مجلس جديد يك اكثريت قاطع است .
بر اين اساس انتظار مي‌رود كه چرخه تصميم‌گيري در اين مجلس حتي در قياس با مجلس هفتم چرخه روان‌تري باشد علاوه بر اكثريت عددي، از حيث كيفي نيز وزن سياسي جريان اصولگرا در مجلس هشتم نسبت به مجلس قبلي برتري بيشتري دارد.

ارزيابي كل اقليت مجلس هشتم :

تركيب نيروهايي كه از طيف اصلاح طلبان به مجلس هشتم راه يافته‌اند، اغلب تركيب نيروهاي معتدل هستند؛ آنها خود را منتقدان جدي عملكرد اصلاح طلبان در دوره اي كه اين جريان دولت و مجلس را در دست داشت هستند. چنان كه مرز بندي آنها با احزاب راديكال اصلاح طلبان مانند سازمان مجاهدين و جبهه مشاركت يك مساله روشن است.

مساله ديگري كه باعث مي‌شود از اقليت مجلس هشتم انتطار رفتار ميانه و معتدل داشته باشيم اين است كه اين گروه، انتقاد و حساسيت بالايي نسبت به تجربه مجلش ششم دارند، آنان در دوران مبارزه انتخاباتي اين موضوع انتقادي و برائت گونه خود از دوران مجلس هشتم را به صراحت ابراز كرد.
از طرفي برگزيدگان اصلاح طلب مجلس هشتم در بسياري از مسائل كلان نظام تلاش مي‌كنند موضوع خود را با اصول فكري امام(ره) و رهبري تطبيق بدهند، در اينجا نيز آنها داراي مرزبندي آشكار با طيفي از اصلاح طلبان هستند كه به ساحتار شكني و عبور از خط قرمزهاي نظام شهرت دارند .

بنابر اين در چهار سال آينده مجلس هشتم در اتخاذ تصميم هاي اصولگرايانه بويژه در مسايل خارجي مانند تهديدات آمريكا با پيشبرد پروژهايي مانند برنامه هسته اي، ‌چندان مشكلي از ناجيه مخالف يا ناسازگاري طيف اقليت نخواهند داشت.

فراكسيون اقليت تا چه ميزان متفق القول خواهند بود :

البته ويژگي اقليت بودن براي يك جريان سياسي، نوعي از روحيه، با هم بودن و اتحاد را ترزيق مي كند، اما به شرط آنكه حداقلي از لوازم و سازو كار حركت جمعي را دارا باشد، يكي از اين پيش نيازها اين است كه پيكره جريان اصلاح طلب اكنون در نشست كامل به سر مي برد. اختلاف هاي عميقي كه ميان اجزاي اين جريان وجود دارد خواست و ناخواسته بر رفتار نمايندگان آن تاثير خواهد گذاشت .
از طرفي با نتيجه نااميد كننده اي كه در انتخابات 24 اسفند و 6 ارديبهشت اين جريان كسب كردف بودن شك اختلاف هاي دروني اين جريان بعد از انتخابات به شكل‌هاي ديگري خود نمايي خواهد كرد. يكي از محورهاي اختلاف ميان گروه اصلاح‌طلبي كه درون مجلس هستند با آن‌هايي كه در بيرون پارلمان كار حزبي مي‌كنند، اينجا بروز خواهد كرد كه نيرو هاي اقليت درون مجلس چنان كه برگزيدگان آن اعلام كرده اند، ميل به همراهي با حركت جمعي پارلمان و نظام را خواهد داشت.

اين در حالي است كه پيش بيني مي شود كه شبكه احزاب اصلاح‌صلب خارج از مجلس جبهه مخالفت و مقابله با مجلس هشتم خواهد گشود، لذا اين سوال كه 50 نماينده اقليت در مجلس هشتم صداي كدام يك از طيف‌هاي اصلاح طلب را نمايندگي مي‌كنند و به روشني گوياي وضع نامعلوم جريان اقليت در مجلس هشتم است.

مسئله ديگري كه موجب اصطكاك ميان شاخه پارلماني با بدنه اين جريان در بيرون خواهد شد، استرات‍ژي اكثريت مجلس هشتم است، سياست تعاملي كه سران اصولگرايي مجلس هشتم از امروز در دستور كار قرار داده اند، چندان به مذاق سران احزاب اصلاح طلب بويژه در شاخه هاي تندروي آن خوش نخواهند آمد.

اين سياست تعامل اكثريت و اقليت حتي اگر دامنه گسترده اي پيدا كند، ممكن است به جذب طيفي از نيروهاي ميانه اصلاح طلب كه چندان تعصبات و تعلقات حزبي ندارند بينجامد.

ميزان تاثيرگذاري اقليت اصلاح طلب در مجلس هشتم:

شمار اعضاي فراكسيون اقليت به گونه اي نيست كه در تصميم گيري هاي مجلس هشتم تاثير جدي بگذارد. اين تعداد از اعضايي كه با شناسنامه اصلاح طلبان وارد مجلس شده حتي براي تشكيل يك فراكسيون موثر درون پارلماني با ايفاي نقش در كمسيون ها و كميته ها كافي نيست از اين نظر شايد تفاوت جدي ميان اقليت اصلاح طلبان در مجلس هشتم و مجلس هفتم ديده نمي شود. به غير از اين كه اقليت نمايندگان اصلاح طلب به لحاظ سازماني يكپارچه نيستند، مشكل ديگر اين گروه فقدان حضور يك ليدر با عناصر شاخصي است كه بتواند آن‌ها را ميدان رقابت هاي درون پارلماني هدايت كنند.

البته يك احتمال مطرح اين است كه اقليت اصلاح طلب به ائتلاف با 40 نماينده اي دست بزنند كه با عنوان مستقل به مجلس هشتم راه يافته اند اما اين گونه پيش بيني‌ها هنوز ذهني بوده و دقيق نيست ضمن آنكه تجربه به مجالس گذشته گوياي آن است كه اغلب نيروهاي مستقل در تصميم گيري‌هاي كلان مجلس جانب طيف اكثريت مي ايستند.